บันทึกสัตวแพทย์: สัตว์เลี้ยงก็เป็นโรคสมองเสื่อมได้

การศึกษาในสหรัฐฯ ปี 2018 พบว่าสุนัขอายุ 15 ปีขึ้นไปสูงถึง 70% มีภาวะสติปัญญาเสื่อม

เราทุกคนรู้ว่าวัยชรานำโรคมากมายมาด้วย และสมองเสื่อมคือโรคที่เรากลัวที่สุด: เมื่อความรู้จากวัยหนุ่มสาวเลือนหาย เรากลัวจะสูญเสียสายสัมพันธ์กับคนที่เรารัก

ด้วยความก้าวหน้าอย่างมากด้านโภชนาการและการแพทย์ สุนัขและแมวมีอายุยืนกว่าเดิมมาก เช่นเดียวกับมนุษย์ อายุที่ยาวขึ้นหมายถึง “โรคแห่งวัยชรา” ปรากฏในสัตว์เลี้ยงมากขึ้นเรื่อยๆ คล้ายอัลไซเมอร์หรือสมองเสื่อมในคน เราเรียกปัญหาทางประสาท-พฤติกรรมของสัตว์เลี้ยงสูงวัยว่า ภาวะสติปัญญาบกพร่อง (Cognitive Dysfunction, CD)เมื่อสติปัญญาที่เสื่อมลงทำให้เกิด การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่ไม่เกี่ยวกับปัญหาสุขภาพอื่นCD อาจเป็นสาเหตุ

ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นตามอายุตั้งแต่ 11 ปี

CD พบบ่อยมากในสุนัข การสำรวจในสหรัฐฯ ปี 2018 พบว่าสุนัขเกือบ 30% แสดงภาวะสติปัญญาบกพร่องที่อายุ 11–12 ปี และเมื่อ 15–16 ปี เกือบ 70% ได้รับผลกระทบอาการที่สังเกตได้ ได้แก่ นิสัยการนอนเปลี่ยน ขับถ่ายในบ้าน และปฏิสัมพันธ์กับเจ้าของ สิ่งแวดล้อม และสัตว์อื่นเปลี่ยนไปการศึกษาในญี่ปุ่นปี 2019 เพิ่มปัญหาการมองเห็น การได้กลิ่นลดลง สั่น เดินโคลงเคลง ล้ม และท่าทางห่อตัวเป็นอาการทางคลินิกของ CD ในสุนัข—เบาะแสสนับสนุนที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะระยะแรก

แมวที่ดูเฉลียวฉลาดก็เป็น CD ได้ และ โอกาสเพิ่มขึ้นตามอายุ: แมวอายุ 11–14 ปีเพียง 28% แสดงพฤติกรรมเปลี่ยนตามวัย แต่ เกิน 15 ปี ตัวเลขพุ่งเป็น 50%พฤติกรรมที่เกี่ยวข้องในแมวสูงวัย ได้แก่ เดินไร้จุดหมาย สับสน การนอนเปลี่ยน จ้องนานๆ ขับถ่ายนอกกระบะทราย และร้องมากผิดปกติ (มักตอนกลางคืน).

สัตว์เลี้ยงของฉันเป็น CD จริงหรือ?

หากสงสัย CD ให้สัตวแพทย์ตรวจ ปัญหาที่พบบ่อยในสัตว์สูงวัยหลายอย่าง—ข้ออักเสบ โรคไต ความผิดปกติของการเผาผลาญ โรคฟัน—ก็แสดงเป็นการเปลี่ยนแปลงของการเคลื่อนไหว การขับถ่าย กิจกรรม หรือนิสัยการกินเช่นกัน การมองปัญหาทางกายว่า “แค่แก่” เสี่ยงทำให้โรคจริงไม่ได้รับการรักษาและ รักษาช้าเกินไปจึงควรตรวจสอบปัญหาที่สงสัยก่อน เมื่อตัดออกได้แล้วร่วมกับประวัติ จึงยืนยัน CD ได้

CD รักษาให้หายไม่ได้แต่ขึ้นอยู่กับกรณี ยาอาจช่วยสนับสนุนการทำงานของสมองและการ เสริมโอเมก้า-3 ทุกวันช่วยสุขภาพระบบประสาท เมื่อร่วมกับการเสริมสร้างสิ่งแวดล้อม จะช่วยชะลออัตราการเสื่อมได้

วิธีช่วยที่บ้าน

ใช้กิจกรรมที่หลากหลายและน่าสนใจเพื่อ กระตุ้นสมองของสัตว์เลี้ยง: ออกกำลังกายด้วยกัน เล่น หมุนเวียนของเล่นใหม่ แม้พวกเขาเรียนช้ากว่าตัวหนุ่ม การฝึกสุนัขสูงวัยก็เป็นการกระตุ้นสมองที่ดีเยี่ยม นอกจากการเสริมสร้าง การปรับวิถีชีวิตให้เข้ากับปัญหาสุขภาพที่เพิ่มขึ้นตามวัยทำให้สัตว์สูงวัยสบายขึ้น: สุนัขอาจต้อง พาไปขับถ่ายบ่อยขึ้น หรือ ฝึกใช้จุดขับถ่ายในบ้านแมวอาจต้องการกระบะทรายมากขึ้น กระบะใหญ่ขึ้น หรือทำความสะอาดบ่อยขึ้น สำหรับสัตว์เลี้ยงที่สายตาเสื่อม ไฟส่องสว่างเพิ่มหรือแม้แต่กลิ่นบอกทางในบ้านช่วยให้หาทางได้

การเข้าใจ CD ทำให้เราเคียงข้างสัตว์เลี้ยงผ่านวัยชราด้วยความใส่ใจ ขอให้สัตว์เลี้ยงสูงวัยทุกตัวยังกินได้ดี อาบแดด และน่ารักในทุกวัน

อ้างอิง

1. Neus Bosch M, et al. Dogs with cognitive dysfunction syndrome: a natural model of Alzheimer's disease. Curr Alzheimer Res 2012;9(3):298-314.
2. Neilson JC, et al. Prevalence of behavioral changes associated with age-related cognitive impairment in dogs. JAVMA 2001;218(11):1787-1791.
3. Ozawa M, et al. Physical signs of canine cognitive dysfunction. J Vet Med Sci. 2019;81(12):1829-1834.
4. Moffat KS, Landsberg GM. An investigation of the prevalence of clinical signs of cognitive dysfunction syndrome (CDS) in cats. JAAHA 2003;39(5):512.