Khỏe mạnh, không béo phì: Cách cho ăn để có hình thể khỏe hơn

Thống kê cho thấy chó mèo thừa cân có nguy cơ cao mắc tiểu đường, viêm khớp mạn tính và cả bệnh da, và các bệnh tim mạch hoặc hô hấp sẵn có trở nặng. Giữ hình thể khỏe mạnh hoạt động giống như ở ta: tăng cơ, giảm mỡ.

Thú cưng mũm mĩm thật đáng yêu—nhưng bạn có biết thừa cân có thể rút ngắn tuổi thọ của bé? Chó mèo thừa cân có nguy cơ cao mắc tiểu đường, viêm khớp mạn tính và bệnh da, và bệnh tim hay đường thở trở nặng. Động vật béo phì cũng có rủi ro gây mê cao hơn.

Cơ bắp tăng chuyển hóa và đốt mỡ, đồng thời ổn định và nâng đỡ khớp, giúp chạy nhảy dễ hơn.

Ăn thế nào để có nhiều cơ hơn? Protein động vật

Protein là chìa khóa xây cơ: nó là nguyên liệu thô, và chất lượng của nó quyết định cơ phát triển hiệu quả đến đâu. Khi chọn hạt, AAFCO thường là thước đo đầu tiên—nhưng đạt AAFCO đã đủ chưa?

Tỷ lệ phân tích hóa học không thể trực tiếp phản ánh chất lượng thức ăn. Chẳng hạn tiêu chuẩn protein 26% của AAFCO có thể đạt bằng “gà tươi” hoặc bằng “đậu nành, đậu gà, đậu Hà Lan và đậu lăng”.

Nhưng ruột chỉ sử dụng được hạn chế các protein từ đậu và thực vật đó—tốn gấp đôi công mà chỉ được nửa kết quả. So ra, thú cưng sử dụng được nhiều hơn khoảng 1,5 lần dinh dưỡng từ thịt, trứng và protein động vật.

Protein động vật cũng cung cấp axit amin (ghi chú 1) phù hợp hơn với nhu cầu thú cưng—taurine, một axit amin thiết yếu của mèo (ghi chú 2), là thứ thực vật không thể cung cấp. Nghiên cứu cũng cho thấy với cùng khối lượng protein ăn vào, protein động vật chuyển thành nhiều trọng lượng cơ thể hơn—thú cưng lớn cao và khỏe hơn.

Loại thịt nào xây cơ tốt nhất? Gặp gỡ BCAA

Nói về cơ bắp phải nói về BCAA—axit amin chuỗi nhánh—ba axit amin thiết yếu có cấu trúc phân nhánh: leucine, isoleucine và valine.

Các axit amin khác nhau xây các protein khác nhau, như những viên gạch màu sắc và tính chất khác nhau xây nên những ngôi nhà chức năng khác nhau: ngôi nhà cơ đàn hồi, bức tường da mỏng mà bền, nhà máy gan đa năng. Nhưng protein trong khẩu phần không dùng trực tiếp được; cơ quan tiêu hóa phân nhỏ thành các viên gạch axit amin và chuyển đến từng cơ quan.

Cơ thể rất thông minh: nó kiểm tra chủ nhân là kẻ lười vận động, sống ở Bắc Cực cần nhiều mỡ, hay đang căng thẳng nặng—rồi giao đúng loại và lượng gạch cho những ngôi nhà cần thiết.

Vậy BCAA có gì đặc biệt?

Gạch thường (axit amin) đến nhà máy gan trước để tái chế rồi mới gửi đi khắp cơ thể, và chỉ phần dư mới xây nhà cơ. BCAA bỏ qua gan và đi thẳng đến cơ.

Khi thú cưng chạy nhảy, ngôi nhà cơ bị ép và hao mòn. Gạch đến cơ làm chậm hao mòn và giúp sửa chữa, khiến nhà cơ lớn hơn và tốt hơn. Hơn nữa, khi leucine đến cơ, nó như một cai thợ cầm loa: “Gạch đến rồi—xây to lên!” Vì vậy thức ăn giàu BCAA giúp chó mèo phát triển và sửa chữa cơ trong và sau hoạt động.

Bảng dưới so sánh hàm lượng BCAA trong các nguyên liệu thức ăn thú cưng phổ biến. Ở cùng trọng lượng khô, so với đậu Hà Lan (nguyên liệu hạt hay dùng nhất để tăng protein), khác biệt có thể gần năm lần.

Hàm lượng BCAA: protein thực vật vs. động vật ▼

Đơn vị: mg trên 100 g trọng lượng khô, làm tròn. Nguồn: Cơ sở dữ liệu thành phần dinh dưỡng thực phẩm FDA Đài Loan.

Điểm chính

Protein động vật cho thú cưng dinh dưỡng đầy đủ hơn và ruột dễ hấp thu, sử dụng hơn. BCAA chất lượng cao nuôi cơ trực tiếp, cải thiện hiệu suất vận động và là nguồn protein then chốt cho tổng hợp cơ—cơ tăng, đốt mỡ tăng, thể trạng nâng cấp.

Khi chọn thức ăn cho thú cưng, hãy xem trước tỷ lệ protein động vật và ưu tiên thương hiệu chú trọng tỷ lệ axit amin.

Ghi chú 1: axit amin là các phân tử nhỏ tạo nên protein; lượng và loại khác nhau tạo protein khác nhau. Ghi chú 2: axit amin thiết yếu là những loại cơ thể không tự tạo được và phải lấy từ thức ăn; thiếu lâu dài gây vấn đề sức khỏe.

Tài liệu tham khảo

1. German A. Obesity in companion animals. In Practice 2010;32(2):42-50.
2. Mariotti F. Plant protein, animal protein, and protein quality. Vegetarian and Plant-Based Diets in Health and Disease Prevention. Academic Press, 2017:621-642.
3. Sarwar G, et al. Inter- and intra-laboratory variability in rat growth assays for estimating protein quality of foods. J AOAC 1984;67(5):976-981.
4. Brestenský M, et al. Branched chain amino acids and their importance in nutrition. J Microbiol Biotechnol Food Sci 2019:197-202.
5. Yin J, et al. Branched-chain amino acids, especially of leucine and valine, mediate the protein restricted response in a piglet model. Food Funct 2020;11(2):1304-1311.
6. Cơ sở dữ liệu thành phần dinh dưỡng thực phẩm FDA Đài Loan.