Nutrien Asas dalam Makanan: Protein, Peptida dan Asid Amino (Bahagian 1)

Peptida dan asid amino ialah molekul kecil yang terhasil daripada pemecahan protein—dan bentuk yang paling mudah diserap oleh usus haiwan.

Protein, peptida dan asid amino tergolong dalam keluarga nutrien yang sama. Semua protein terdiri daripada asid amino dan peptida, dengan asid amino sebagai unit terkecil. (Dari kecil ke besar: asid amino → membentuk peptida → membentuk protein.)

Haiwan tidak dapat menggunakan protein diet secara langsung. Ia mesti dihadam menjadi peptida kecil dan asid amino, diserap melalui usus, dan hanya kemudian dipasang semula dalam badan menjadi protein yang boleh digunakan.

▲ Rajah: hubungan antara asid amino, peptida dan protein.

Bentuk yang paling mudah diserap—peptida

Peptida ialah rantai 2 hingga 50 asid amino yang dihubungkan oleh “ikatan peptida”—dari situlah namanya. Ikatan peptida boleh dipecahkan melalui tindak balas dengan air (hidrolisis), jadi peptida boleh diperoleh melalui hidrolisis protein dan juga sintesis daripada asid amino.

Antara protein, peptida dan asid amino, peptida diserap paling cekap—dipeptida dan tripeptida yang terbaik. Sebenarnya, saluran penghadaman anjing dan kucing menggunakan enzim untuk memecahkan protein kepada peptida sebelum menyerapnya.

Nutrien yang badan tidak dapat buat—asid amino penting

Sebagai unit terkecil protein, hanya terdapat kira-kira 20 jenis asid amino, dalam semua haiwan. Sebahagiannya tidak dapat disintesis oleh haiwan itu sendiri; ini adalah “asid amino penting”. Ia hanya boleh datang daripada makanan harian, dan asid amino tidak disimpan jangka panjang dalam badan, jadi kekurangan diet cepat menjejaskan fungsi badan.

▲ Rajah: perbandingan asid amino penting (kiri ke kanan: manusia, anjing, kucing).

Mujurlah, dengan diet yang diurus dengan baik kebanyakan asid amino penting tersedia daripada makanan. Tetapi perhatikan bahawa asid amino penting berbeza antara spesies, jadi keperluan haiwan tidak boleh dinilai dari sudut pandangan pemakanan manusia. Apabila memilih makanan haiwan, pilih makanan dengan nisbah asid amino yang dikira (kibble bereputasi dan tin diet lengkap)—suplemen asid amino tambahan tidak diperlukan lagi.

Terus membaca: Protein, Peptida dan Asid Amino (Bahagian 2)

Rujukan

1. Nelson DL, Cox MM. Lehninger Principles of Biochemistry, ed. ke-4.
2. Rogers QR, Morris JG. Essentiality of amino acids for the growing kitten. J Nutr. 1979;109(4):718-23.